“Zo kán het niet langer, het moet echt anders! Dat ziet toch iedereen!” Ehm ja, soms ziet iedereen dat inderdaad direct. Maar het gebeurt niet vaak.

In de meeste gevallen moet je andere mensen echt overtuigen om anders te gaan werken of leven. En zelfs dat lukt je meestal maar bij een paar mensen. De rest kun je hooguit beïnvloeden.

Autogordels om

We willen heel graag denken dat mensen direct bereid zijn om achter een goed idee te gaan staan, als je het maar goed uitlegt.

Zo is het dragen van een autogordel een uitstekend idee. Door het dragen van een gordel verminder je de kans op een dodelijk ongeval met 30–40%. Je zou denken dat die wetenschap direct zou leiden tot het massaal dragen van de autogordel.

Crashtest: Passagier door de voorruit

Maar zo werkte het niet. De mensen waren gewend om geen gordel te dragen. Dus bij het dragen van de autogordel moest je een klein beetje van je normale gedrag inruilen. En hoe vaak overkomt je nou een ongeluk waarvan de afloop dodelijk is?

De overheid moest deze verandering afdwingen: halverwege de jaren 70 werd het dragen van een autogordel verplicht. Een (gedrags)verandering waarbij het resultaat niet direct duidelijk is kun je blijkbaar moeilijk bereiken met alleen maar goede argumenten.

Bij elke verandering vraag je iets aan mensen, namelijk om op te geven wat ze gewend waren. En dat voelt als een verlies. Dat gevoel, daar zit ’m de kneep: mensen reageren nogal sterk op verlies. Het helpt dan ook geen meter om ze flink met argumenten om de oren te slaan, daar wordt de weerstand niet minder van.

Wat moet je dan wel doen?

Als je iets wilt veranderen, bedenk dan hoe groot de verandering is, en vooral hoeveel mensen je mee moet krijgen. Hier zit de belangrijkste informatie over de tijd die het kost om de verandering te voltooien.

Zo is het relatief eenvoudig om je ontwerpers over te laten stappen van Illustrator naar Sketch. Al gaat ook dat niet zomaar: de ontwerpers zijn immers gewend aan hun werkwijze en zien vooral de voordelen van het oude programma, in plaats van de voordelen van het nieuwe.

Maar als je iets groots wilt gaan doen, bijvoorbeeld je hele organisatie “human centered” en “design minded” krijgen, dan moet je plan veel verder uitgewerkt worden. Nu gaat het om cultuurverandering.

En cultuurverandering kost tijd: minstens 5 jaar, dus een lange adem is noodzakelijk. Om het voor elkaar te krijgen zul je ook een nimmer aflatende rugdekking moeten krijgen van de allerhoogste baas.

Krijg je geen rugdekking en ook niet de tijd voor je cultuurveranderingsproject? Begin er dan niet aan! Sorry, maar het project is dan gedoemd te mislukken.

Geef het stokje door

Veranderingen gaan altijd langzamer dan je denkt of hoopt. En de kans dat je iedereen in één keer weet te verleiden tot jouw idee is vrijwel nul. Maar laat dat je niet weerhouden: je neerleggen bij de status quo is op de lange termijn veel frustrerender.

Hou voor ogen dat je altijd een kleine bijdrage kunt leveren aan een grote verbetering. Verandering is zowel een marathon als een estafette. En als je niet begint te trainen, dan komt er niks van. Succes!